در هشت سال جنگ تحمیلی، یکی از اهداف عراق حمله به سکوهای نفتی ایران در خلیج ‌فارس و جلوگیری از تولید و صادرات نفت بود که البته با وجود حملات متعدد، موفق نشد.

سکوی نفتی یک سازه عظیم در دریاست که امکاناتی چون حفر چاه نفت، استخراج نفت و فراوری آن را دارد. برای اینکه نفت استخراج‌شده را تا هنگام انتقال به ساحل و پالایش در پالایشگاه به طور موقت ذخیره کنند، از سکوهای نفتی استفاده می‌کنند. سکوهای نفت می‌توانند در بستر دریا به ‌صورت یک جزیره مصنوعی ثابت یا شناور در آب باشند.⁠[1]

 ایران دارای 159 سکوی دریایی، شامل 29 سکوی بهره‌برداری بزرگ در منطقه بهرگان (میدان‌های هندیجان، بهرگانسر، نوروز، سروش و ماهشهر)، خارک (میدان‌های فروزان، ابوذر، درود، اسفندیار، آرش و فرزاد)، منطقه سیری (میدان‌های الوند، اسفند، سیوند، دنا، نصرت، فارور A و B)، منطقه لاوان (میدان‌های رسالت، رشادت، سلمان، بلال و آلفا)، منطقه قشم (میدان‌های هنگام، هرمز A و B وD و F و توسن) و منطقه کیش (میدان بزرگ گازی کیش) است.⁠[2]

سکوهای نفتی زیرمجموعه شرکت نفت فلات قاره ایران هستند. این شرکت اواخر شهریور 1359 بر اساس مصوبه شورای انقلاب و با لغو قراردادهای مشارکت شرکت‌های چندملیتی مربوط به حکومت پهلوی، تأسیس شد و آغاز به کار آن همزمان با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران بود.⁠[3]

با شروع جنگ تحمیلی، عراق حمله به تأسیسات نفتی ایران را آغاز کرد. ابتدا توانمندی عراق برای حمله در خلیج ‌فارس محدود بود، زیرا نیروی دریایی این کشور پیشرفته و قوی نبود و باید نیروی هوایی خود را برای حمله به تأسیسات نفتی ایران به کار می‌گرفت. ساختار و تجهیزات و موشک‌های نیروی هوایی عراق نیز برای حمله به کشتی‌ها و پایانه‌های نفتی مناسب نبود، ولی با همین امکانات، ارتش عراق مرتباً به تأسیسات نفتی ایران در خلیج ‌فارس حمله می‌کرد.⁠[4] طی سال‌های 1359 تا 1364 تأسیسات مناطق بهرگان و خارک بیش از سایر میدان‌های نفتی ایران مورد حمله قرار گرفتند.⁠[5]

سکوی بهره‌برداری نوروز (منطقه بهرگان در شمال خلیج‌ فارس) و سکوهای چاه آن، بیش از 10 بار مورد اصابت موشک‌های عراق قرار گرفتند و متحمل خسارات فراوانی شدند؛ در 29 بهمن 1361 نیز این سکو به ‌صورت کامل خسارت دید.⁠[6] در اثر این حملات حدود 9 میلیون بشکه نفت خام به دلیل آتش‌سوزی چاه‌ها از بین رفت؛ با توجه ‌به شدت انفجارها، فقط در سکوهای شماره 5 و 9، روزانه حدود 6 تا 10 هزار بشکه نفت در حال اشتعال بود.⁠[7] البته با تلاش کارکنان وزارت نفت، دو چاه حوزه نفتی نوروز در 21 اسفند 1361 خاموش شد⁠[8] و حین عملیات مهار آتش‌سوزی چاه‌ها، تعدادی از کارکنان شرکت نفت فلات قاره ایران با حمله‌های دشمن به شهادت رسیدند.⁠[9]

روزهای آغازین سال 1362 عراق دوباره به چاه‌های نفتی نوروز حمله کرد و نشت مواد نفتی تا سواحل کشورهای کویت، بحرین و امارات گسترش یافت، ولی این کشورها موضعی علیه این اقدام عراق نگرفتند.⁠[10] بار دیگر عراق در 4 خرداد 1362 به دو سکوی نفتی در منطقه نوروز حمله کرد. حمله به چاه نفت شماره 3 نوروز موجب نشت روزانه 2 هزار بشکه نفت در خلیج ‌فارس شد اما با تلاش‌ 30 نفر از کارگران پالایشگاه تهران، این چاه بعد از گذشت 3 ماه و 12 روز در اواخر شهریور 1362 مهار شد.⁠[11]

سکوی بهره‌برداری بهرگانسر (منطقه بهرگان در شمال خلیج ‌فارس) نیز در طول جنگ، چهار نوبت (1361، 1364، 1365، 1366)⁠[12] مورد حمله هواپیماهای دشمن قرار گرفت و تأسیسات مسکونی و بهره‌برداری آن 100 درصد خسارت دید.⁠[13]

سازه‌های فوقانی پنج سکوی دریایی هندیجان (منطقه بهرگان در شمال خلیج ‌فارس) نیز، طی سال‌های 1361 تا 1366 مورد تهاجم قرار گرفت و بر اثر آن در مجموع 20 درصد خسارت به این سکوها وارد آمد.⁠[14]

 تأسیسات بهره‌برداری و سکوی اصلی چاه‌های میدان سروش (منطقه بهرگان در شمال خلیج‌ فارس) نیز که روی بارج پاسارگاد قرار داشت، پس از حمله دشمن در سال 1362 غیر قابل‌استفاده شد.⁠[15]

میدان نفتی ابوذر (منطقه خارک) نیز طی سال‌های جنگ تحمیلی به طور مستمر مورد تهاجم عراق قرار داشت. 2 آبان 1364⁠[16] سکوی ابوذر مورد حمله دشمن قرار گرفت که منجر به آتش‌سوزی و انهدام سکوهای استراحت و شماره 11 شد؛ در این حوادث 2 نفر از کارکنان شرکت و چند نفر از کارکنان کشتی بدر به شهادت رسیدند. به دلیل تعدد چاه‌ها در سکوی ابوذر و وجود مقدار زیادی گاز، همه چاه‌های ابوذر در سال 1362 به روش تزریق سیمان، ایمن‌سازی شدند و در حملات دشمن به ‌جز یک مورد که بلافاصله مهار شد، آتش‌سوزی رخ نداد.⁠[17]

با ادامه جنگ، قدرت هوایی عراق با در اختیار گرفتن سلاح‌های مختلف و به روز، برای ضربه ‌زدن به تأسیسات نفتی ایران در خلیج ‌فارس افزایش یافت. دریافت هواپیماها و موشک‌های فرانسوی، تحولی در قابلیت‌های نیروی هوایی عراق برای حمله به مراکز صدور نفت ایران ایجاد کرد.⁠[18] سال‌های 1365 تا 1367 با گسترش جنگ تحمیلی به مناطق لاوان و سیری، تأسیسات دریایی میدان‌های رشادت، رسالت، سلمان و سیری نیز مورد حملات عراق و ناوگان دریایی آمریکا قرار گرفتند.⁠[19]

در 23 و 27 آبان 1365⁠[20] بر اثر تهاجم هواپیماهای عراقی، بخش‌هایی از سازه سکوی بهره‌برداری شماره 1 سلمان (منطقه لاوان) آسیب دید و سه نفر از کارکنان سکو به شهادت رسیدند.⁠[21]

24 مهر 1365 سکوی رشادت (منطقه لاوان) مورد حمله هوایی عراق قرار گرفت؛ سکوی بهره‌برداری، تأسیسات دکل حفاری و خطوط لوله آن به‌شدت آسیب دید و به دریا سقوط کرد. در این حمله دو نفر از کارکنان شهید و یک نفر مفقودالاثر شد.⁠[22]

تأسیسات دریایی رسالت (منطقه لاوان) نیز در دو مرحله در 23 تیر و 7 شهریور 1366 هدف حمله هوایی عراق قرار گرفت. در حمله اول، تعدادی از چاه‌های سکو دچار حریق شد و در حمله دوم سکوی بهره‌برداری به دلیل برخورد ترکش آتش گرفت و به‌طورکلی غیر قابل ‌استفاده شد و دکل مستقر در آن به طور کامل منهدم گردید. این چاه در مهر 1366 توسط غواصان شرکت نفت فلات قاره ایران ایمن‌سازی شد و از نشت آن جلوگیری گردید.⁠[23]

در 2 مرداد 1366 نفتکش بریجتون که تحت پوشش ناوهای آمریکایی بود، در خلیج فارس با مین دریایی برخورد کرد و صدمه دید. در واکنش به این حادثه، ناوگان دریایی آمریکا در 29 فروردین 1367، سکوهای نفتی نصر و سلمان (منطقه لاوان) ایران را هدف قرار داد.⁠[24] بر اثر این حمله بخش‌های مهمی از مجتمع تولید نفت سلمان به طور کامل تخریب شد؛⁠[25] ساختمان مسکونی سکوی نصر منهدم و تولید و بهره‌برداری از میدان‌های نصر نیز به مدت 37 روز به طور کامل قطع شد.⁠[26]

روز 23 و 24 مهر 1366 دو نفتکش با پرچم آمریکا در بندر احمدی کویت هدف موشک‌های کرم ابریشم ایران قرار گرفتند.⁠[27] آمریکا در واکنش به این حملات، در 27 مهر 1366 با چهار ناو جنگی به سکوهای آر-7 و آر-4 حوزه نفتی رشادت (منطقه لاوان) حمله کردند. آن‌ها پس از دادن اخطار به کارکنان سکوها،⁠[28] این سکوها را تصرف و منفجر کردند.⁠[29]

در طول 8 سال دفاع مقدس، تأسیسات نفتی و سکوهای بهره‌برداری ایران در آب‌های خلیج ‌فارس بیش از 3 هزار بار مورد تهاجم قرار گرفتند و 48 نفر از کارکنان شرکت نفت فلات قاره ایران شهید و 187 نفر نیز جانباز شدند.⁠[30] در طول جنگ و در جریان نشت نفت خام به آب‌های خلیج ‌فارس، بر اثر حمله به چاه‌های نفت ایران و نفت‌کش‌ها، 38 درصد جانوران و موجودات زنده خلیج ‌فارس نابود شدند.⁠[31]

با پایان جنگ تحمیلی، بازسازی سکوهای نفتی آغاز شد؛ از جمله بازسازی چاه‌های میدان سلمان در سال 1370 و نوسازی و به‌روزسازی کامل سکوی مجتمع دریایی سلمان در سال 1371 انجام شد.⁠[32] بازسازی کامل چاه‌های میدان نصرت نیز در سال 1370 و بازسازی، نوسازی و به‌روزسازی سکوی نصر نیز در همان سال پایان یافت و به تولید کامل نفت خام رسید.⁠[33] همچنین بازسازی سکوی بهره‌برداری و آغاز تولید محدود از میدان بهرگانسر نیز از 22 بهمن 1370 با میانگین تولید 3019 بشکه در روز آغاز شد.⁠[34]

پس از جنگ تحمیلی بهره‌برداری از میدان گاز پارس جنوبی در خلیج ‌فارس از سال 1377 آغاز شد. پارس جنوبی با داشتن 8 درصد از کل گاز دنیا و نزدیک به نیمی از ذخایر گاز کشور، یکی از بزرگ‌ترین منابع گازی جهان است که بین ایران و قطر مشترک است. برای استخراج گاز در این میدان، تعداد 36 سکو در دریا توسط ایران نصب شده است.⁠[35]

اکنون 159 سکوی دریایی ایران شامل 29 سکوی بهره‌برداری بزرگ در خلیج ‌فارس، مشغول فعالیت هستند.⁠[36]