جمعه 14 آبان 1361؛ هفتصدوهفتادوپنجمین روز جنگ تحمیلی

نیروهای ارتش و سپاه پاسداران (تیپ‌های 17 علی‌بن‌ابیطالب «ع» و 14 امام حسین «ع» سپاه پاسداران و تیپ 1 لشکر 21 حمزه و تیپ 84 خرم‌آباد ارتش) در روز چهارم عملیات محرم در جبهه موسیان (ایلام) عملیات محدود انجام دادند که 8 تانک، 2 نفربر و 20 خودروی دشمن منهدم و 11 تانک، 4 نفربر و 10 خودروی دشمن غنیمت گرفته شد و تلفاتی به دشمن وارد شد.⁠[1]

نیروهای خودی 4 پاتک دشمن را در منطقه عملیاتی محرم در شرهانی (ایلام) دفع کردند.⁠[2]

یک گروه از نیروهای ضد زره خودی در منطقه عملیاتی مسلم‌بن‌عقیل در سومار (کرمانشاه) مقابل شهر مندلی عراق، در 2 نوبت با موشک بازوکا به دشمن حمله کردند که تعدادی سنگر کمین، دیده‌بانی و اجتماعی دشمن منهدم و 4 نفر از نیروهای دشمن اسیر شدند.⁠[3]

در تبادل آتش بین یگان‌های ژاندارمری و دشمن در آن‌سوی اروندرود (خوزستان)، ضمن خاموش شدن آتش، چند سنگر اجتماعی و انفرادی دشمن منهدم و از نیروهای خودی یک نفر مجروح شد.⁠[4]

بر اثر اجرای آتش نیروهای خودی به مواضع دشمن در پنجوین و هرگینه عراق، آتش دشمن خاموش شد و تلفات و ضایعاتی به خودروها، نفرات و سنگرهای آنان وارد آمد.⁠[5]

ساعت 16:00، در منطقه تیپ 55 هوابرد (ارتش) در غرب سومار، بر اثر اصابت گلوله توپخانه دشمن بر روی یک سنگر اجتماعی در گردان 146، 5 سرباز ارتش به نام‌های محمدعلی اکبری، طارق غفاری، عباس محمدی، حسین فقیهی و مهدی محتاج‌علی مجروح شدند و با اجرای آتش‌‌‌های ضد آتشبار روی مواضع عراق در جبهه غرب سومار، توپخانه دشمن مجبور به تغییر مواضع خود شد.⁠[6]

توپخانه دشمن در منطقه مرزی عین‌خوش به مواضع نیروهای خودی در محورهای بیات، موسیان و محور جنوبی این منطقه حمله کرد که با آتش سنگین نیروهای خودی مواجه شد و خساراتی در پی نداشت.⁠[7]

بر اثر تبادل آتش بین نیروهای خودی و دشمن در منطقه موسیان، 2 سرباز شهید و 4 نفر مجروح شدند.⁠[8]

دشمن با سلاح سنگین آبادان را گلوله‌باران کرد و یک ساختمان دولتی و یک کارگاه تخریب شدند؛ یک کتابخانه و 3 منزل مسکونی خسارت دید، قسمتی از پالایشگاه آتش گرفت و 3 غیر نظامی از اهالی شهر مجروح شدند.⁠[9]

یک خودروی ارتش عراق در جاده سلیمانیه (عراق) با مین کاشته شده توسط معارضین عراقی (مخالف صدام) برخورد کرد که 3 نیروی نظامی عراق کشته و تعدادی زخمی شدند.⁠[10]

ضدانقلاب، با تیراندازی، یک فرد متعهد را در تکاب (آذربایجان غربی) شهید و 2 عابر را مجروح کرد.⁠[11]

ضدانقلاب، اموال و دارایی‌های شرکت تعاونی روستای آب‌گرم در 30 کیلومتری جنوب سلماس (آذربایجان غربی) را ربود.⁠[12]

ساعت 18:40، نیروهای تأمین پایگاه نوید در جاده ارومیه - سلماس در سه‌راهی کهریز (آذربایجان‌ غربی) با ضدانقلاب درگیر شدند و درگیری در ساعت 19:30 بدون آسیب به نیروهای خودی پایان یافت.⁠[13]

ضدانقلاب در ساعت 18:40 به پایگاه آغاجاری در صائین‌دژ (شاهین‌دژ؛ آذربایجان غربی) حمله کرد که درگیری بدون آسیب به نیروهای پایگاه، در ساعت 19:00 خاتمه یافت.⁠[14]

70 نیروی حزب دموکرات کردستان در حوالی روستای دارچایمان (دارچادمان) در محور کامیاران - کرمانشاه با بستن جاده و بازرسی خودروهای عبوری، از مسافران بازجویی کردند و یک مسافر بسیجی را به شهادت رساندند. با اعزام نیروهای کمکی، اشرار متواری شدند.⁠[15]

نیروهای قرارگاه حمزه به منظور تأمین اطراف پایگاه روستای گردکلان در شمال غربی سقز (کردستان)، به حوالی روستای قره گویز اعزام و با ضدانقلاب مستقر در این روستا درگیر شدند و 15 ضدانقلاب را کشتند. از نیروهای خودی نیز 7 نفر شهید، 6 نفر زخمی و 3 نفر مفقودالاثر شدند.⁠[16]

ساعت 10:00، پایگاه گردکان در سقز به تصرف نیروهای خودی درآمد. در این عملیات 2 پاسدار شهید و 2 نفر مجروح شدند.⁠[17]

ضدانقلاب ساعت 16:15 به سمت یک بالگرد کبرا در حوالی سقز تیراندازی کرد که موجب فرود اضطراری بالگرد در سقز شد.⁠[18]

ضدانقلاب به نیروهای بسیج در منطقه چاله‌سر در مریوان (کردستان) حمله کرد که 2 نفر شهید، 2 نفر مفقود و یک نفر مجروح شد.⁠[19]

یک تراکتور در نزدیکی روستای آربان در محور کامیاران - مریوان (کردستان) روی مین رفت و 2 سرنشین آن که از روستائیان منطقه بودند شهید و 3 نفر مجروح شدند.⁠[20]

نیروهای پایگاه‌های کردکلان، کزگزاره، جانوره، شهید گودرزی، غفاری، الله‌اکبر و سه‌راهی بیجار در منطقه کردستان با ضدانقلاب درگیر بودند که تلفاتی نداشت.⁠[21]

6 عضو حزب دموکرات کردستان و کومله با تحویل 2 قبضه ژ 3، یک کلت و 2 قبضه ام 1، تسلیم نیروهای سپاه پاسداران در بوکان (آذربایجان‌ غربی) شدند.⁠[22]

3 نفر از اعضای حزب دموکرات کردستان در سنندج با همراه داشتن 4 قبضه اسلحه (3 برنو و یک ام 1) خود را به نیروهای سپاه پاسداران معرفی و درخواست امان‌نامه کردند.⁠[23]

ساعت 12:05، جنگنده‌های نیروی هوایی ارتش یک هواپیمای عراقی را در حوالی خارک (خلیج فارس) سرنگون کردند.⁠[24]

ساعت 12:16، یک کاروان شامل 13 کشتی تجاری و باربری که از بندر امام‌خمینی عازم بوشهر بود مورد حمله موشکی عراق قرار گرفت و کشتی ایران‌حجت از این کاروان، حامل سیمان و روغن در منطقه خورموسی به دلیل اصابت موشک دچار حریق شد که آتش مهار و کشتی به بندر بوشهر یدک شد؛ یک نفر شهید، 2 نفر مفقود و 17 نفر مجروح شدند. مجروحان به تهران و شیراز منتقل شدند.⁠[25]

یک یدک‌کش سپاه‌ پاسداران که در اختیار نیروی دریایی ارتش بود، به منظور نجات سرنشینان کشتی ایران‌حجت به منطقه خورموسی عزیمت کرد و مورد اصابت موشک دیگر دشمن قرار گرفت و غرق شد. 4 نفر از نیروی دریایی ارتش و 3 عضو سپاه پاسداران در این حمله شهید شدند.⁠[26]

اقدامات تروریستی ضدانقلاب در تهران و شهرستان‌ها ادامه داشت: با شناسایی 2 خانه تیمی در خیابان‌های پیروزی و بلورسازی (تهران)، 3 نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق دستگیر شدند. از دستگیرشدگان علاوه بر مقداری اسناد و مدارک، تعدادی کارت سفید (بدون اسم) و مهرخورده، مربوط به ژاندارمری نیز به دست آمد؛⁠[27] نیروهای کمیته انقلاب اسلامی 6 عضو سازمان مجاهدین خلق را دستگیر و تحویل مقامات قضایی دادند. از دستگیرشدگان تعدادی اسلحه، اسناد و مدارک درون‌گروهی به دست آمد؛⁠[28] نیروهای کمیته انقلاب اسلامی، یک عضو فعال سازمان مجاهدین خلق را که تحت تعقیب بود در منطقه تهران‌پارس (تهران) شناسایی کردند. وی هنگام دستگیری به سمت مأموران تیراندازی کرد و موقع فرار کشته شد؛⁠[29] یک راننده کامیون حامل گندم در ساعت 20:20، موقع ورود به سیلوی نازی‌آباد تهران، هدف گلوله شخص ناشناسی قرار گرفت و کشته شد؛⁠[30] یک عضو عملیاتی سازمان مجاهدین خلق که در حمله به بسیج اصفهان شرکت داشت، در اصفهان شناسایی و دستگیر شد؛⁠[31] سرنشینان یک خودرو به سمت یک پاسدار در قزوین تیراندازی کردند که وی آسیبی ندید.⁠[32]

ستاد مشترک ارتش آمار شهدای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی را تا ساعت 8 امروز، 14.158 نفر و مجروح، اسیر و مفقود را 62.174 نفر اعلام کرد.⁠[33]


منابع و ارجاعات:

  • [1] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، روزشمار جنگ ایران و عراق، ج 22 ـ عملیات محرم، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه پاسداران، 1393، ص 279؛ پورداراب، سعید، تقویم تاریخ دفاع مقدس، ج 27 ـ پیروزی خون بر شمشیر در محرم، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1393، ص 337.
  • [2] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 278 و 279؛ پورداراب، سعید، همان، ص 335 و 336.
  • [3] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص280.
  • [4] پورداراب، سعید، همان، ص 335.
  • [5] همان، ص 339.
  • [6] پورداراب، سعید، همان، ص 337 و 338.
  • [7] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص280.
  • [8] پورداراب، سعید، همان، ص 337.
  • [9] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 281؛ پورداراب، سعید، همان، ص 335.
  • [10] بولتن خبرگزاری جمهوری اسلامی، ش 233، 17 آبان 1361، ص 66.
  • [11] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 282.
  • [12] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 282؛ پورداراب، سعید، همان، ص 338.
  • [13] پورداراب، سعید، همان، ص338؛ مالکی گمچی، اسداله، روزشمار دفاع مقدس، فرماندهی انتظامی استان آذربایجان غربی (فروردین 1358 تا تیر 1362)، تهران، پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا، 1395، ص140.
  • [14] مالکی گمچی، اسداله، همان، ص 140.
  • [15] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 281؛ پورداراب، سعید، همان، ص 338.
  • [16] همان، ص 362.
  • [17] پورداراب، سعید، ص 339.
  • [18] همان، ص 339.
  • [19] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 281؛ پورداراب، سعید، همان،‌ ص 339.
  • [20] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 282.
  • [21] پورداراب، سعید، همان، ص 339.
  • [22] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 282.
  • [23] همان.
  • [24] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 280؛ پورداراب، سعید، همان، ص 340 و 341.
  • [25] همان، ص 280 و 281؛ همان، ص 341 و 392؛ سیاری، حبیب‌الله و بهروز پیکانی، حوادث و رویدادهای یکم تا سی‌ام آبان‌ماه 1361، تهران، دفتر پژوهش‌های نظری و مطالعات راهبردی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، 1400، ص 361 و 385.
  • [26] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 281؛ پورداراب، سعید، همان، ص 341 و 392؛ سیاری، حبیب‌الله و بهروز پیکانی، همان، ص 361 و 385.
  • [27] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 282.
  • [28] همان.
  • [29] همان.
  • [30] پورداراب، سعید، همان، ص 342.
  • [31] لطف‌الله‌زادگان، علیرضا، همان، ص 282.
  • [32] همان، ص 282.
  • [33] پورداراب، سعید، همان، ص 342.

تکمیل، ویرایش یا گزارش خطا